Dağar: Türk Müziği ve Halk Ezgileri

Makam Bilgisi ve Uyarlama

3 Ağustos 2026 1 dk okuma

Makam, belirli bir dizi ile o dizinin seyir kurallarının birleşiminden oluşur. Seyir ezginin izlediği yolu tanımlar.

Türk müziği dizgesinde perdeler koma adı verilen ince farklarla tanımlanır. Bir tam ses dokuz komaya bölünür.

Akordiyon perdeli bir çalgı olduğu için bu ince farkları veremez. Bu sınır dağar seçimini belirler.

Uyarlama, ezginin en yakın yarım ses perdelerle yeniden yazılmasıyla yapılır. İşlem öğretmen gözetiminde yapılır.

Bu işlem sırasında ezginin seyri ve karar perdesi korunur.

Kürdi ve nihavent gibi makamlar batı dizgesine yakın olduğu için uyarlamaya en elverişli yapılardır. Bu makamlar dağarda öne çıkar.

Hicaz ayağı da uyarlanabilir ancak karakteristik aralık bir miktar değişir. Aralık farkı kulakta duyulur.

Uşşak ve hüseyni gibi komalı sesleri belirgin makamlar daha güç uyarlanır. Bu makamlar dikkatle ele alınır.

Bu makamlarda uyarlama ezginin kimliğini zedeleyebilir ve dikkatle yapılır. Kimlik kaybı dinleyici tarafından fark edilir.

Eşlik kurarken de makamın karar perdesi temel alınır ve akorlar ona göre seçilir. Akor seçimi dizi seslerine dayanır.

Derslerimizde makam uyarlaması dağar seçimiyle birlikte ve örneklerle anlatılır. Örnekler ders içinde çalınır.

Sık Sorulan Sorular

Hangi makamlar uyarlamaya elverişli?

Kürdi ve nihavent gibi batı dizgesine yakın makamlar en elverişli yapılardır.

Uyarlamada ne korunur?

Ezginin seyri ve karar perdesi korunur; perdeler en yakın yarım seslerle yeniden yazılır.

İlgili Yazılar

← Tüm blog yazıları | Türk müziği dağarı bölümümüz